وبلاگ انجمن علم اطلاعات و دانش شناسی

كتابخانه بريتانيا

كتابخانه ملي انگليس يل كتابخانه بريتانيا در جولاي 1973 تاسيس شد. اين كتابخانه حاصل ادغام مجموعه چند كتابخانه بزرگ است كه از طريق اهداء، وقف، خريداري و مصادره فراهم آمده بود.

بعد از كتابخانه كنگره آمريكا و كتابخانه ملي فرانسه، كتابخانه بريتانيا سومين كتابخانه بزرگ دنيا شناخته شده است.

مجموعه كتابخانه بريتانيا در سه محل متمركز شده است:

1-     ساختمان سنت پانكراس

2-     كتابخانه روزنامه ها در كوليندال

3-     ساختمان بوستون اسپا در يوركشايركه محل امانت بين كتابخانه ها و خدمات تحويل مدرك است.

مجموعه منابع موجود در كتابخانه بريتانيا:

- مجموعه هاي غير انگليسي:

1- منابع اسلاوي زبان

منظور از منابع اسلاوي زبان منابعي است كه به زبان هاي اسلاوي مانند روسي، اكرايني،‌ بيلوروسي، بلغاري، صربي، كروواتي، لهستاني، چك، اسلواكي، اسلونيايي و مقدونيايي منتشر شده باشد.

2- منابع انتشاراتي شرقي

- نشريات ادواري:

اين مركز 263400 نشريه ادواري در موضوعات مختلف دارد كه تعداد 55772 عنوان آن سالانه دريافت مي شوند.

- ترجمه ها:

در مجموع 585000 منبع ترجمه شده موجودي آنرا تشكيل مي دهند

- پايان نامه ها:

- انتشارات همايش ها:

كتابخانه بريتانيا يكي از جامع ترين مجموعه هاي جهان را با بيش از 433800 مدرك با افزايش ساليانه 15000 مدرك دارد.

- مجموعه نقشه ها

اين كتابخانه 4 ميليون نقشه، 67 هزار اطلس، 145 كره و كتاب در زمينه نقشه كشي از قرن پانزدهم به بعد دارد و هر سال 50000 منبع به اين مجموعه افزوده مي شود.

- انتشارات دولتي:

در صورتي كه مدركي توسط يك بخش دولتي، مركزي يا ملي، يا بخش داراي سرمايه دولتي يا سازماني تحت نظارت دولت و يا يك سازمان وابسته به دولت توليد شده باشد، از نظر مركز تحويل مدرك كتابخانه بريتانيا در رده انتشارات دولتي قرار مي گيرد.

- گزارش ها:

به جرئت مي توان گفت مركز تحويل مدرك كتابخانه بريتانيا، بزرگترين و جامع ترين مجموعه متمركز از گزارش هاي غير محرمانه براي استفاده عموم در سراسر دنيا را بنا نهاده است.

- موسيقي:

- پروانه هاي ثبت اختراع:

- كتاب هاي قبل از 1801:

اين منابع امانت داده نمي شود مگر اينكه روي ميكروفيلم موجود باشند.

- نسخه هاي خطي عربي و فارسي:

اين كتابخانه حدود 10000 عنوان نسخه هاي خطي با ارزش به زبان هاي عربي، فارسي و تركي دارد. نسخه قديمي شاهنامه فردوسي و مثنوي معنوي در آنجا موجود است.

- مجموعه هاي تحقيقاتي ميكروفيلم:

اين مركز يكي از بزرگترين مجموعه هاي دستنويس قرون وسطي در اروپا را داراست. مشخصات بيش از 22500 عنوان از اين مدارك در مركز تحويل مدرك كتابخانه بريتانيا نگهداري مي شود.

1- ساختمان سنت پانكراس:

تا قبل از ساختمان جديد، مدارك و فعاليت هاي كتابخانه ملي در 18 ساختمان در لندن و يك ساختمان در يوركشاير پراكنده بود تا اينكه در 1972 ساختن عمارتي جديد در سه مرحله در محله سنت پنكراس تصويب شد. در 1997 اولين سالن مطاله افتتاح شد و در 1998 كتابخانه به روي عموم گشايش يافت. اين كتابخانه 14.5 طبقه است كه 9 طبقه آن روي زمين و 5و5 طبقه آن زيرزمين قرار دارد و 12 ميليون جلد كتاب در آن وجود دارد. مساحت كل زمين 3و1 هكتار مي باشد.

در وسط كتابخانه مجموعه با ارزش و زيبايي از جورج سوم قرار گرفته است كه توسط جورج چهارم در 1823 به ملت انگلستان تقديم شد. اين كتابخانه كه به برج دانش معروف است 6 طبقه و 17 متر ارتفاع دارد و جنس آن از شيشه است و 65000 جلد كتاب بارزش، 20000 جزوه و رساله و 400 نسخه خطي را در خود جاي داده است.

چندين نمايشگاه هنري در كتابخانه بريتانيا ساخته شده است كه مي توان به موارد ذيل اشاره كرد:

1-     نمايشگاه جان ريت بلات: گنجينه كتابخانه بريتانيا لقب گرفته و شامل مجموعه هاي كمياب و منحصر به فرد است و بيش از 200 منبع با ارزش مانند Magna Carta و انجيل گوتنبرگ در آن نگهداري مي شود.

2-     نمايشگاه پيرسون: براي برگزاري نمايشگاه هاي هنري در نظر گرفته شده است.

3-     Philatelic Display: نمايشگاه زيبايي از تمبرهاي قديمي و با ارزشي است كه از همه كشورهاي جهان جمع آوري گشته است.

4-     The Workshop of eWords, Sound and Image: در اين نمايشگاه، صحافي، كاغذ سازي و چاپ، بر روي نوار ويدئو يا به طور زنده نشان داده مي شود.

تالارهاي مطالعه وقع در كتابخانه:

1- تالارهاي مطالعه در بخش غربي ساختمان:

الف) كتاب هاي نادر و آثار موسيقي مربوط به سال هاي قبل از 1851 در اين تالار بررسي و مطالعه مي شود.

ب) آرشيو ملي ديداري – شنيداري

ج) تالار علوم انساني

د) بخش نسخ خطي كه در 1999 افتتاح گرديد.

ه) بخش نقشه ها

2- تالارهاي مطالعه واقع در بخش شرقي ساختمان:

الف) كتابخانه مربوط به مطالعات شرق شناسي و هند شامل 65000 نسخه خطي و 900000 جلد كتاب چاپي و 120000 جلد روزنامه و مجلات مربوط در اين زمينه است و اين مجموعه بالاي 350 زبان را پوشش مي دهد.

ب) تالارهاي مطالعه علوم و فناوري

2- كتابخانه روزنامه در كوليندال:

اين كتابخانه در كوليندال و شمال غربي لندن واقع شده است و مجموعه روزنامه هاي انگليسي و ايرلندي را دربرميگيرد.

نحوه درخواست مدرك:

الف) درخواست هاي پستي:

1-     خدمات بين المللي فتوكپي

2-     خدمات بين المللي امانت

ب) استفاده از روش هاي انتقال خودكار درخواست (ART):

ج) انتقال درخواست به وسيله دورنگار:

د) استفاده از نظام هاي سفارش مدرك بانك اطلاعاتي ميزبان:

نحوه ارسال مدرك:

-       انتقال دادن فايل مقاله در همان لحظه سفارش

-       ارسال از طريق دورنگار عادي

-       ارسال از طريق دورنگار سريع

-       ارسال از طريق پست هوايي عادي

-       ارسال از طريق پست سريع سفارشي (courier)

بخش حق مولف:

پرداخت حق مولف در اين كتابخانه به اين شكل است كه در موقع ارسال مدرك حق مولف نيز از سپرده درخواست كننده كم مي شود و يا در صورت حساب هاي دوره اي منظور مي گردد و در آخر مدرك مورد نظر با برچسب حق مولف ارسال مي گردد

90 درصد از درخواست هاي رسيده به اين مركز به طريق الكترونيكي مي باشد.