كهن‌ ترين‌ نظام‌ نگارش‌ شناخته‌ شده‌ «خط‌ ميخي‌» است‌ و اعتبار سومري‌ها به‌ سبب‌ ابداع‌ اين‌ خط‌ و خدمت‌ بزرگ‌ آنها به‌ بشريت‌ است‌. براي‌ نوشتن‌ از قلم‌ فلزي‌ و تيزي‌ به‌ شكل‌ ميخ‌ استفاده‌ مي‌ كردند و بر موادي‌ چون‌ گل‌ نرم‌، عاج‌ يا چوب‌ مي‌ نوشتند.
از خرابه‌ هاي‌ شهرهاي‌ باستاني‌ سومريان‌ چنين‌ برمي‌ آيد كه‌ سومريان‌ در حدود ۲۷۰۰ سال‌ پيش‌ از ميلاد كتابخانه‌ هاي‌ شخصي‌ ، مذهبي‌ و دولتي‌ بر پا كرده‌ بودند، مشهور است‌ كه‌ كتابخانه‌ « تلو» مجموعه‌يي‌ متجاوز از ۳۰۰ هزار لوحه‌ گلين‌ داشته‌ است‌ ، تمدن‌ سومريان‌ از ۳۵۰۰ سال‌ پيش‌ از ميلاد پا گرفت‌ و در عهد طلايي‌ «اور» شكوفا شد. مورخان‌ سومري‌ ثبت‌ تاريخ‌ جاري‌ و باز سازي‌ داستان‌ گذشته‌ شان‌ را آغاز كردند . كهن‌ ترين‌ نظام‌ نگارش‌ شناخته‌ شده‌ «خط‌ ميخي‌» است‌ و اعتبار سومري‌ها به‌ سبب‌ ابداع‌ اين‌ خط‌ و خدمت‌ بزرگ‌ آنها به‌ بشريت‌ است‌. براي‌ نوشتن‌ از قلم‌ فلزي‌ و تيزي‌ به‌ شكل‌ ميخ‌ استفاده‌ مي‌ كردند و بر موادي‌ چون‌ گل‌ نرم‌، عاج‌ يا چوب‌ مي‌ نوشتند. براي‌ اين‌ منظور كاتباني‌ تربيت‌ شده‌ وجود داشتند و پس‌ از نوشتن‌ گل‌ نرم‌ را مي‌ پختند تا سخت‌ شود قطعات‌ گل‌ پخته‌ به‌ صورت‌ لوحه‌، نخستين‌ كتابهايي‌ است‌ كه‌ تا كنون‌ كشف‌ كرده‌ اند.اين‌ لوحه‌ ها ابزار ثبت‌ اطلاعات‌ تجاري‌، آثار مذهبي‌ شامل‌ دعاها، مناسك‌، علايم‌ جادويي‌، افسانه‌ هاي‌ مقدس‌ و حكايات‌ و روايات‌ قومي‌ و ملي‌ بودند. مي‌ بينيم‌ كه‌ بر اين‌ لوحه‌ ادبيات‌ ، انديشه‌ هاي‌ اجتماعي‌، سياسي‌ و فلسفي‌ خود را حفظ‌ كرده‌ اند و در ميان‌ مواد حفاري‌ شده‌ از خرابه‌ هاي‌ شهرهاي‌ باستاني‌ سومري‌ لوحه‌ هايي‌ وجود دارد كه‌ قطعات‌ ادبي‌ هزاران‌ سال‌ كهن‌ تر از ايلياد در آنها نقش‌ بسته‌ است‌. سومريان‌ كهن‌ ترين‌ ادبيات‌ شناخته‌شده‌ انسان‌ را تدوين‌ كردند. از تمامي‌ متوني‌ كه‌ بر گل‌ يا مواد مناسب‌ نگاشته‌ است‌ و تاكنون‌ به‌ دست‌آمده‌ در مي‌يابيم‌ كه‌ ۹۵ در صد اين‌ متون‌ به‌ امر بازرگاني‌، اداري‌ و حقوقي‌ ارتباط‌ دارند.فرهنگ‌ سومري‌ براي‌ مدتي‌ بيش‌ از ۱۵۰۰ سال‌ يعني‌ از نيمه‌ هزاره‌ چهارم‌ تا آغاز هزاره‌ دوم‌ پيش‌ از ميلاد بر سرزمين‌ «رافدين‌» سيطره‌ داشت‌. در ازاي‌ اين‌ تاريخ‌ ، نويسندگان‌ سومري‌ توانستند شمار بسياري‌ از متون‌ را در موضوعات‌ مختلف‌ و در نسخه‌هاي‌ متعدد به‌ نگارش‌ در آورند . برخي‌ از افسانه‌هاي‌ رايج‌ مانند داستان‌ «دلاور ناكام‌ گيلگمش‌» در نسخ‌ فراوان‌ و روايت‌ هاي‌ گوناگون‌ به‌ جا مانده‌ است‌ . سومريان‌ اين‌ گل‌ نوشته‌ها را در معابد يا كاخهاي‌ سلطنتي‌ يا مدارس‌ حفظ‌ مي‌ كردند. در حقيقت‌ سومريان‌ نخستين‌ كساني‌ بودند كه‌ اين‌ دستاوردها را به‌ اين‌ هدف‌ روشن‌ يعني‌ حفظ‌ آن‌ براي‌ نسلهاي‌ آينده‌ ثبت‌ كردند.به‌ عبارت‌ ديگر سومريان‌ كساني‌ بودند كه‌ به‌ كتاب‌ نقشي‌ اختصاص‌ دادند كه‌ تا به‌ امروز با آن‌ در ارتباط‌ است‌ . بدين‌ معنا كه‌ دستاوردهاي‌ فرهنگي‌ و فناوري‌ انسان‌ را پاس‌ دارد و پاسخگوي‌ اهداف‌ قانوني‌، آموزشي‌ و ديگر نيازهاي‌ روزانه‌ او باشد. پس‌ از سومريان‌ به‌ تمدن‌ بابليان‌ مي‌ رسيم‌ . بابليان‌ نوشتن‌ خط‌ ميخي‌ و همه‌ دانشهاي‌ رياضي‌ و ستاره‌ شناسي‌ و غيره‌ را از سومريان‌ آموختند. كتابخانه‌ هايي‌ در معابد و قصرهاي‌ آنها وجود داشت‌ كه‌ يكي‌ از مهمترين‌ و بهترين‌ نمونه‌هاي‌ آن‌ كتابخانه‌ «بورسيپا» بود كه‌ يكي‌ از شاخا ترين‌ كتابخانه‌ هاي‌ عصر باستان‌ بود. از مهمترين‌ آثار باقيمانده‌ از تمدن‌ بابليان‌ مي‌ توان‌ « قانون‌ حمورابي‌» را نام‌ برد.